Schade
De precieze omvang van de schade die inbreuk en misbruik aan de reguliere handel toebrengt is moeilijk te bepalen. Een conservatieve schatting van de
totale schade voor de muziek-, film- en gamesindustrie door verschillende vormen van inbreuk in Nederland komt volgens BREIN neer op ongeveer 315 miljoen
euro per jaar. Die bestaat dan uit 90 miljoen schade door commerciële handel in illegale kopieën, 45 miljoen schade door de weggeefcultuur van kopieën op
cd-r en dvd-r en 180 miljoen euro schade door het downloaden van illegaal op Internet aangeboden bestanden met auteursrechtelijk beschermde entertainmentcontent.
Voor de schade aan de verkoop van (digitale) boeken kan BREIN vooralsnog geen inschatting maken. De substitutie ratio (d.w.z. geen aankoop legaal exemplaar
na download illegale kopie) ligt volgens de meeste onderzoeken bij muziek op 20%. Bij film, games en boeken is dat waarschijnlijk veel hoger omdat het
herhalingsgebruik daarvan veel lager is.
De schade door downloaden van illegaal aanbod is moeilijk precies te bepalen. De jaarlijkse omzet in de verkoop van muziekcd's is sinds de opkomst van illegaal
aanbod op internet met meer dan de helft afgenomen, d.w.z. ruim 250 miljoen per jaar. Een Nederlands onderzoek door TNO/IViR/SEO uit 2009 schat de schade voor
de muziek verkoop op 20% van de omzet of 100 miljoen euro per jaar, hetgeen overeenkomt met een substitutie ratio van slechts 5 tot 7%. Volgens de meeste
onderzoeken is de substitutie ratio bij muziek echter drie tot vier keer zo hoog. Bij films, games en boeken is de substitutie ratio waarschijnlijk nog veel
hoger. Het zogenaamde sampling effect (aankoop legaal exemplaar na uitproberen van download illegale kopie) blijkt volgens onderzoek veel lager dan vaak wordt
gedacht. Tweederde van illegale muziekdownloaders en 80% van illegale filmdownloaders gaan niet alsnog tot aankoop over. M.a.w. de inschatting van 180 miljoen
euro schade per jaar voor zowel muziek, film als games door downloaden van illegaal aanbod is te zien als een minimum.
Professionele handel in kopieën
Voorheen bestond inbreuk uitsluitend uit de handel in illegale kopieën op cd en dvd. Doordat de verkoopprijs voor deze illegale kopieën lager lag, op ongeveer
25% van het origineel, was het niet zo dat iedereen die een illegale kopie kocht bij afwezigheid van die mogelijkheid een legale kopie gekocht zou hebben. Toch
viel aan de totale consumentenbesteding aan illegale kopieën wel te zien welke som geld anders ter beschikking van de legale markt zou hebben gestaan. Er worden
nog steeds illegale kopieën verhandeld maar sinds de opkomst van het Internet is de handel in illegale cd’s en dvd’s drastisch gedaald. Wel zijn er veel beunhazen
die via veilingsites en zwarte markten zelfgebrande dvd-r kopieën aanbieden voor een prijs van 10-15% van het origineel. Het illegale bronmateriaal daarvoor wordt
bijna altijd van het internet gedownload. BREIN schat de schade die in Nederland door deze illegale handel in kopieën wordt toegebracht op ongeveer 10% van de
verkoopmarkt voor voorbespeelde dragers. Voor 2009 komt dit neer op ongeveer 90 miljoen euro.
Weggeefcultuur
Daarnaast is er met betrekking tot zelfgebrande cd-r’s en dvd-r’s sprake van een weggeefcultuur onder consumenten, zij maken kopieën voor vrienden, kennissen en
collega’s. Doordat steeds meer mensen goed in staat zijn zelf content van het Internet te downloaden, neemt de omvang van de weggeefcultuur van cd-r en dvd-r kopieën
langzamerhand af. BREIN schat de schade in Nederland door de weggeefcultuur van cd-r en dvd-r kopieën op ongeveer 5% van de verkoopmarkt voor voorbespeelde dragers.
Voor 2009 komt dit neer op ongeveer 45 miljoen euro.
Aanbod illegale bestanden via Internet
Tenslotte is er de schade door het downloaden van illegaal op Internet aangeboden bestanden. Dit heeft met de opkomst van p2p uitwisselprogramma’s sinds het begin
van deze eeuw een enorme vlucht genomen. Aanvankelijk betrof dit alleen muziek maar met de toename van bandbreedte, betere comprimatie, snellere uitwisselprotocollen
en gebruiksvriendelijke indexering- en verwijzingportals voor zowel uitwisselprotocollen, cyberlockers (ook wel file hosters genoemd) als Usenet, is dit niet alleen
uitgebreid naar grotere bestanden maar ook een steeds toenemend aantal gebruikers. Van liedjes tot albums en hele discografieën, films, complete seizoenen van televisie
series, games, allerlei interactieve software, business software tot aan luisterboeken en e-books toe, alles wordt gratis en zonder toestemming aangeboden. Vele websites
en webdiensten faciliteren gebruik van dit aanbod en profiteren daarvan via bijvoorbeeld advertentie inkomsten. Omdat het downloaden gratis is, is eens te meer duidelijk
dat niet elke download een gemiste verkoop is. Tegelijkertijd maakt de teruggang van de verkoop van muziekdragers met meer dan de helft sinds de opkomst van met name
p2p uitwisseling duidelijk dat er een aanzienlijk negatief effect is.
Er zijn internationaal meerdere wetenschappelijke studies gedaan naar de schade die door het massale downloaden van illegaal aangeboden bestanden veroorzaakt wordt. De
meesten hiervan betreffen muziek, simpelweg omdat het fenomeen op dat gebied al langer speelt. Verreweg de meeste studies komen tot de conclusie dat er schade is aan de
verkoopmarkt voor dragers doordat downloaders van illegaal aanbod minder kopen. De meeste onderzoeken vinden een substitutie ratio van 20% van de omzet in muziekcd's.
Voor films, games en boeken ligt de substitutie ratio vanwege hun lagere herhalingsgebruik veel hoger. Een handvol hevig door peer-review bekritiseerde studies concludeert
dat er niet of nauwelijks sprake is van schade. Dat is gezien de daling van de verkoopmarkt voor muziek met ongeveer de helft dan ook volstrekt ongeloofwaardig. Daarnaast
levert het downloaden van illegaal aangeboden content schade op aan de ontwikkeling en groei van legale Internetplatforms voor entertainmentcontent. Omdat die markt in omzet
nog klein is, is dat moeilijk in een percentage uit te drukken. Een conservatieve inschatting van de totale schade in Nederland door het downloaden van illegaal aangeboden
entertainmentcontent zou neerkomen op ongeveer 20% van de verkoopmarkt voor voorbespeelde dragers. Voor 2009 is dat ongeveer 180 miljoen euro.
