Artikelen

Een moreel 'uitbaatgebod' moet samen gaan met een 'uitbuitverbod'

Afgelopen vrijdag nam ik deel aan een debat op de Universiteit Leiden over internet en recht. Het ging over downloaden uit illegale bron. Ik was in debat met Ot van Daalen van Bits Of Freedom. Het standpunt van BOF, eerder ook door Xs4all en de Consumentenbond uitgedragen, is kort gezegd: Niet handhaven maar aanbieden; de consumenten verleiden in plaats van bestrijden. Zij willen wel een 'uitbaatgebod' zoals de Commissie Gerkens voorstelde, maar geen handhaving, noch tegen illegaal aanbod (want is te duur, niet effectief en censuur), noch tegen individuele gebruikers (want is inbreuk op hun privacy en recht op informatie).

Dit standpunt is gebaseerd op de misvatting dat legaal aanbod commercieel haalbaar is wanneer er tegelijkertijd illegaal aanbod en gebruik daarvan is toegestaan. In werkelijkheid verhindert het massale illegale aanbod op internet niet alleen de groei van legaal aanbod op internet maar brengt het ook de commerciële productie van content zelf in gevaar. De productie en distributie van films is niet goedkoper geworden door internet zoals BOF beweert, maar die is alleen maar duurder geworden terwijl de illegale verspreiding op internet de inkomsten aantast. Natuurlijk moet je als commerciële partij ook het internet op om de consument te bereiken maar tegelijkertijd moet je je tegen illegale concurrentie kunnen beschermen.

Mijn antwoord op BOF's misvatting is dat ook een moreel 'uitbaatgebod' samen moet gaan met een wettelijk 'uitbuitverbod' tegen parasitaire websites. Eurocommissaris Kroes maakt een vergelijking met de drukpers en de industriële revolutie die bakens verzette en stelt dat ook nu in de internet revolutie de rechthebbende met de ontwikkeling mee moet en de consumentenvraag moet bedienen om niet buitenspel gezet te worden. Dat klinkt logisch en net als bij de industriële revolutie het geval was, moet je je wel tegen uitbuiting kunnen beschermen, dus tegen parasitaire websites en diensten die structureel toegang tot illegaal aanbod bieden en het gebruik van die diensten.

Illegale concurrentie, illegale downloadplatforms, moet je de pas kunnen afsnijden met behulp van een verbod tegen downloaden van illegaal aanbod. Daarnaast moet je consumenten behalve met legaal aanbod ook kunnen aanspreken op hun gedrag ten aanzien van illegaal aanbod. Dat kun je heel goed op een redelijke en afgewogen wijze doen door middel van een stapsgewijze benadering die in de eerste plaats op voorlichting is gericht. Daarnaast kunnen waarschuwingen gestuurd worden naar specifieke inbreukmakers waarmee op anonieme basis ook een dialoog kan plaatsvinden. Uiteindelijk zal er voor moedwillig volhardende inbreukmakers wel een sanctiedreiging moeten zijn. Natuurlijk moet dat een proportionele sanctie zijn. Bijvoorbeeld quarantaine en bandwidth shaping zoals die nu al door access providers voor spam en virussen en dergelijke wordt gebruikt. Bij elke vorm van handhaving vindt een afweging plaats. Dat kan ook heel goed met betrekking tot individuele internetgebruikers.

BOF, Xs4all, Consumentenbond willen geen enkele andere benadering van de individuele internetgebruiker dan met legaal aanbod. Access providers, Ziggo en Xs4all voorop, willen niet de toegang van hun abonnees tot illegale websites als The Pirate Bay blokkeren. Zelfs niet als die zich niet aan een Nederlands rechterlijk verbod houden en buiten bereik doorgaan met hun illegale activiteiten. Access providers beroepen zich daarbij op Europese regelgeving die hun aansprakelijkheid voor schade beperkt. Dat is ten onrechte want die regels beperken juist niet hun verantwoordelijkheid om mee te helpen aan een schoon en legaal internet door het terugdringen van illegaliteit.

De weigering van ISP's om verantwoordelijkheid te nemen in het terugdringen van illegaliteit werkt uiteindelijk averechts. Indien illegale websites niet geblokkeerd kunnen worden en een stapsgewijze proportionele benadering van de consument wordt afgewezen dan rest enkel nog het vorderen van schadevergoeding van inbreukmakende internetgebruikers zelf. Dat kan wettelijk door middel van vordering van afgifte door de ISP van naam-, adres- en woonplaatsgegevens van inbreukmakende abonnees, gevolgd door een vordering van schade en kosten (die op zich al enkele duizenden euro zullen zijn) van de inbreukmakende gebruiker.

Dat is het tegenstrijdige, dat BOF, Xs4all en Consumentenbond door hun weerstand uiteindelijk aansturen op de 'Amerikaanse toestanden' die BREIN  wil vermijden. BREIN staat voor handhaving tegen illegale websites. Daar hoort blokkering van toegang tot illegale buitenlandse sites bij. Daarnaast is BREIN een voorstander van stapsgewijze benadering van individuele internetgebruikers met een nadruk op voorlichting. Daar hoort een proportionele sanctiedreiging tegen moedwillige volharding in inbreuk bij als laatste redmiddel.

Er is in toenemende mate legaal aanbod op internet, voor muziek zelfs gratis aanbod zoals via Spotify, daarvoor is bescherming tegen illegale concurrentie nodig.

« Ga terug naar de hoofdpagina